بررسی آثار بالقوه سیاست گذاری های طرف عرضه منابع آب بر تولیدات کشاورزی جنوب استان کرمان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای اقتصاد کشاورزی دانشگاه پیام نور

2 عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور تهران

3 استادیار دانشگاه پیام نور تهران

4 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه پیام نور

5 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه پیام نور

چکیده

 
طی سال­های اخیر برنامه­های سیاستی متعددی مانند احداث سدها و بندهای ذخیره‌ای بر روی منابع آب سطحی در مناطق بالادست، سهمیه­بندی نهاده آب در بخش زراعی، کنتورگذاری چاه­های استحصال آب زیرزمینی و پلمپ چاه­های بهره‌برداری غیرمجاز جهت رفع مشکلات کم­آبی در زیربخش کشاورزی استان کرمان به کار گرفته شده­اند. تحقق این برنامه­های سیاستی در طرف عرضه منابع آب، آثار و پیامدهای متعددی را بر الگوی کشت و بازده درآمدی کشاورزان در جنوب استان کرمان داشته و برنامه‌ریزی مناسبی را برای مدیریت منابع آب و تولیدات کشاورزی در این منطقه ایجاب می‌کند.به همین منظور، در این مطالعه با استفاده از اطلاعات آماری مربوط به سال زراعی 1397-1396 و الگوی برنامه­ریزی اقتصادی پیشرفته PMP، ابتدا ارزش اقتصادی نهاده­های زمین و آب کشاورزی در جنوب استان کرمان برآورد و سپس آثار بالقوه سیاست­گذاری­های طرف عرضه منابع آب بر زیربخش کشاورزی این منطقه ارزیابی شد. نتایج نشان داد که با اعمال سیاست­های طرف عرضه منابع آب، الگوی زراعی به سمت توسعه سطح زیرکشت محصولات غله­ای و کم­آب سوق می­یابد و محصولات پیاز، پنبه و سبزیجات بیشترین کاهش سطح زیرکشت را تجربه می­کنند. در چنین شرایطی، کشاورزان کرمانی حدود یک‌سوم ارزش اقتصادی نهاده آب کشاورزی را در قالب هزینه­های استحصال و انتقال آب پرداخت و کشش قیمتی تقاضای آبی معادل با 175/0 را به خود اختصاص می­دهند. براساس نتایج حاصله، اعمال سیاست­گذاری طرف عرضه منابع آب علی­رغم تشویق کشاورزان به صرفه­جویی در مصرف آب آبیاری، مجموع بازده ناخالص حاصل از الگوی کشت را حدود 92/0- تا 46/3- درصد نسبت به شرایط سال پایه کاهش داد. در پایان جهت مدیریت بهینه منابع آب تحت شرایط سیاست‌گذاری­ طرف عرضه، به‌کارگیری این سیاست­ها با برنامه­های تعدیلی در طرف تقاضای آب (قیمت‌گذاری‌های متعادل)، حذف محصولات با نسبت سود به آب مصرفی پایین (پیاز، پنبه و سبزیجات) از الگوی کشت و تخصیص تولید محصولات استراتژیک (مانند سیب­زمینی) به مناطق با شرایط و سودآوری مناسب در زیر بخش کشاورزی استان کرمان پیشنهاد شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigating the Potential Impacts of Water Supply Policies on Agricultural Production in the South of Kerman Province

نویسندگان [English]

  • hosein taghizade ranjbari 1
  • mohsen shokat fadaee 2
  • Abolfazl Mahmodi 3
  • fateme alijani 4
  • Qolamreza yavari 5
1 PHD student of Agricultural Economics, Payam Noor University
2 Associate Professor of Agricultural Economics, Payam Noor University
3 Assistant Professor Payam Noor university of Tehran
4 Professor of Agricultural Science (Biotechnology) Payam Noor University
5 Associate Professor of Agricultural Economics, Payam Noor University
چکیده [English]

In recent years, numerous policy programs such as the construction of dams on surface water resources in upstream areas, rationing of water input in the agricultural sector, installation of meters on groundwater wells and seal of the unauthorized exploitation wells to solve water deficit problems in agricultural sector of Kerman province used. Implementation of these policies on the water supply side have many effects on the cropping pattern and farmers’ gross profit of in south of Kerman province and so it requires proper planning to water resources management and agricultural production in the region. For this purpose, in this study to estimate the economic value of agricultural land and water inputs and then to evaluate the potential impact of water supply policies on the agricultural sector in the south of Kerman province using of the statistical data related to crop years of 1996-1997 and the PMP advanced economic planning model. The results showed that by applying the water supply policies, the cropping pattern leads to the development acreage of low water and grain products and onions, cotton and vegetables experience the greatest reduction in acreage. Under these conditions, Kerman farmers pay about one-third of the economic value of agricultural water in the form of costs of extraction and water transfer. The farmers also receive a price elasticity of water demand of 0/175. The water resources supply polices decrease the total gross margin of cropping pattern 0/92 to 3/46 percentage compared to the base year conditions,

کلیدواژه‌ها [English]

  • Water Supply and Demand
  • Economic Planning
  • Shadow Prices
  • Maximum Entropy
  • Policy analysis
Abonoori A, Mohammadi H, Noroozi Nejad M (2011) Estimation of the economic value of water in the agricultural sector by Hadanik method (A case study of Sabzevar city). Journal of Agricultural Economics 5(2):21-57 (In Persian)
Asadi M, Najafi Alamdarloo H (2019) Economic evaluation of the optimal cropping pattern in order to reduce the use of groundwater resources in Dehgolan plain. Iranian Journal of Agricultural Economics and Development Research 50(1):29-43 (In Persian)
Asadi Mehrabani M, Banihabib M A, Rozbahani A (2018) Fuzzy linear programming model to optimize the cropping pattern in Zarrineh River basin. Iran-Water Resources Research 14(1):13-24 (In Persian)
Bagheri Harooni MH, Morid S (2013) Comparison of WEAP and MIKE BASIN models in water resources allocation (Case Study: Tlavar River). Journal of Water and Soil Conservation 20(1):151-167 (In Persian)
Banihabib ME, Hosseinzadeh M, Olad Gharehgoz M (2015) Determination of nonlinear programming model for the allocation of water and crop pattern in deficit irrigation (Case study: Tehran and Alborz provinces). Journal of Iran-Water Research 9(4):159-163
Cortignani R, Severini S (2009) Modeling farm-level adoption of deficit irrigation using positive mathematical programming. Agricultural Water Management 96(1):1785-1791
Franco-Crespo C, Sumpsi Vinas J M (2017) The impact of pricing policies on irrigation water for agro-food farms in Ecuador. Journal Sustainability 6:1-18
Ghaderzade H, Karimi M (2018) Impact of irrigation water quota policy on groundwater consumption in Qara Dehgolan plain. Journal of Agricultural Economics 12(4):73-98 (In Persian)
Ghazali S, Esmaili A (2011) Incorporate externalities of water extraction from agricultural wells around Parishan lake, Case study: Wheat Product. Agricultural Economics & Development 25(2):161-171 (In Persian)
George B, Malano H, Davidson B, Hellegers P, Bharati L, Massuel S (2011) An integrated hydro-economic modelling framework to evaluate water allocation strategies I: Model development. Agricultural Water Management 98(5):733-746
Graveline N (2016) Economic calibrated models for water allocation in agricultural production: A review. Environmental Modelling and Software 81:12-25
Hasanvand M, Jolaee R, Keramatzade A, Ashraghi F (2018) Application of positive mathematical programming model to analyze the effect of policy, price change and amount of water on the cultivation pattern of Neka city products. Journal of Agricultural Economics 12(3):73-95 (In Persian)
Howitt R.E, Medellin-Azuara J, MacEwan D, Lund R (2012) Calibrating disaggregate economic models of agricultural production and water management. Science of the Environmental Modeling and Software 38:244-258
Kerman Agricultural Jihad Organization (2018) Department of plant improvement and production. agricultural statistics of Kerman Province (In Persian)
Kerman Province Regional Water Organization (2018) Kerman water statistics. Statistics and Information Technology Office (In Persian)
Parhizkari A (2013) Determining the economic value of irrigation water and farmers' response to price and non-price policies in Qazvin province. Master Thesis in Agricultural Economics, Faculty of Agriculture, Zabol University, 135 p (In Persian)
Parhizkari A, Taghizade Ranjbari H, Shokat Fadaee M, Mahmoodi A (2015) Assessing the economic losses of inter-basin water transfer on the cultivation pattern and income status of farmers in the basin basin (Case study: water transfer from Alamut Rud tributaries to Qazvin plain). Journal of Agricultural Economics and Development 29(3):319-333 (In Persian)
Petsakos A and Rozakis S (2015) Calibration of agricultural risk programming models. European Journal of Operational Research 242(1):536-545
Salehpoor Laghani J, Ashrafzade A, Mosavi A (2018) Water resources allocation management in Hableh Roud watershed by combining SWAT and WEAP models. Iran-Water Resources Research 14(3):278-290 (In Persian)
Shi M, Wang X, Yang H, and Wang T (2014) Pricing or quota? A solution to water scarcity in oasis regions in China: A case of Heihe River Basin. Journal Sustainability 6:7601-7620
Shimelis Behailu D, Melesse AM, Bhat MG, Price RM, and McClain ME (2019) Development and application of a priority rated optimization model (PROM) for multi-sector water resource management systems. Environmental Modelling and Software 113:84-97