تعیین نیاز آبی زیست محیطی تالاب امیرکلایه براساس رویکرد جامع نگر با درنظرگرفتن تضاد بین استفاده از آب برای کشاورزی و حفظ تالاب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 جهاد دانشگاهی

2 استاد گروه مهندسی آب دانشگاه بین الملی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران

چکیده

 
برقراری تعادل بین نیازهای اکوسیستم‌های آبی و سایر مصارف، بخصوص کشاورزی، در یک حوضه آبریز از اصلی‌ترین دغدغه‌ها در مدیریت کلان آب در سطح ملی و بین‌المللی است. بهره­برداری گسترده از منابع آبی جهت مصارف کشاورزی منجر به عدم تأمین حقابه‌های زیست‌محیطی، تضعیف، تخریب و ناپدید شدن اکوسیستم­های آبی به‌ویژه تالاب‌ها شده است. در این پژوهش تالاب بین‌المللی امیرکلایه به‌عنوان مطالعه موردی انتخاب شد و برای تعیین نیاز آبی زیست‌محیطی آن از یک روش جامع مبتنی بر سناریوسازی استفاده گردید. مدل ارزیابی جامع‌نگر توسعه‌یافته در این تحقیق شامل بخش‌های بیوفیزیکی، اقتصادی- اجتماعی، توسعه سناریو و تلفیق است. در بخش‌های بیوفیزیکی و اقتصادی- اجتماعی ارزیابی جامعی از کلیه شاخص­های فیزیکوشیمیایی، اکولوژیکی، بیولوژیکی، اقتصادی- اجتماعی انجام گرفت و در نهایت برداشت آب از تالاب برای مصارف کشاورزی به‌عنوان شاخص اقتصادی- اجتماعی و گونه­ی جانوری شنگ به‌عنوان شاخص اکولوژیکی انتخاب شدند. در بخش توسعه سناریو، سناریوهایی به‌منظور حفظ مطلوبیت زیستگاه برای شاخص منتخب به‌صورت شرایط حداقل و مطلوب در مقایسه با شرایط وضع موجود برای ذینفعان تالاب تعیین شد. در انتها در بخش تلفیق، نیاز آبی زیست‌محیطی تالاب امیرکلایه جهت تأمین آب موردنیاز برای شاخص‌های منتخب بر اساس سناریوهای هدف‌گذاری شده در دو دوره زمانی شش­ماهه اول و شش­ماهه دوم سال آبی تعیین گردید. نتایج نشان داد که مقدار حجم آب زیست‌محیطی تالاب امیرکلایه در شرایط مطلوب در شش ماهه اول و دوم سال آبی به ترتیب برابر 25/7 و 74/6 میلیون مترمکعب است. نیاز آبی زیست‌محیطی تالاب امیرکلایه در شرایط حداقل برای تمام سال 36/5 میلیون مترمکعب به دست آمد. بیلان آبی تالاب امیرکلایه نشان داد که احجام محاسبه ‌شده برای شرایط حداقل و مطلوب اکولوژیکی با مدیریتی اصولی قابل‌دستیابی در همین شرایط کنونی بوده و مبنای مناسبی برای مدیریت جامع منابع آب حوضه و تالاب فراهم می‌آورند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Determining the Environmental Water Needs of Amirkalayeh Wetland Based on a Holistic Approach Regarding Contradiction between Water Use for Agriculture and Wetland Conservation

نویسندگان [English]

  • hadi modabberi 1
  • Alireza Shokoohi 2
1 مدیر
2 Professor, Water Engineering Department, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran
چکیده [English]

Extensive exploitation of water resources for agricultural purposes has led to a lack of environmental water supply, weakening, destruction and disappearance of aquatic ecosystems, especially wetlands. In this study, Amirkalayeh International Wetland was selected as a case study, and a comprehensive scenario-based method was used to determine its environmental water needs. The holistic model developed in this research includes biophysical, socio-economic, scenario development, and integration sections.
In the biophysical and socio-economic sectors, a comprehensive evaluation of all physicochemical, ecological, biological, economic, and socio-economic indicators was performed, and finally, water withdrawal from the wetland for agricultural purposes was selected as a socio-economic index and Sheng animal species as an ecological index. In the scenario development section, scenarios were determined to maintain the habitat suitability for the selected index in terms of minimum, optimum conditions in comparison with the current condition for wetland stakeholders. Finally, in the integration section, the environmental water requirement of Amirkalayeh Wetland to supply the required water for the selected indicators was determined based on the targeted scenarios in the first and second half of the water year. The results showed that the amount of environmental water volume in Amirkalayeh wetland in the first and second half of the water year in optimum condition was equal to 7.25 and 6.74 million cubic meters, respectively. Furthermore, the minimum environmental water demand of Amirkalayeh wetland for the whole water year was obtained as much as 5.36 million cubic meters.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "wetland"
  • "Environmental water requirement"
  • "Holistic approach"
  • "Ecological index"
  • "Socio-economic index"
  1. Anonymous (2004) Report on improvement of irrigation and drainage network Guilan Sefidrud. Guilan Regional Water Authority (In Persian)
  2. Arthington AH, Rall JL, Kennard MJ, Pusey BJ (2003) Environmental flow requirements of fish in Lesotho Rivers using the DRIFT methodology. River Research and Applications 19(5-6):641-666
  3. Arthington AH, Brizga SO, Kennard MJ (1998) Comparative evaluation of environmental flow assessment techniques: Best practice framework. Report OP 25/98. Land and Water Resources Research and Development Corporation, Canberra
  4. Ashoori A, Abdoos A (2013) Important wetland habitats for the waterbirds of Gilan, Iran. Katibeh Gilan, 260 p (In Persian)
  5. Asri Y, Moradi A (2006) Plant associations and phytosociological map Amirkelaieh protected area. Pajouhesh-va-Sazandegi Journal 19(1):54-64 (In Persian)
  6. Behrouzirad B (2008) Wetlands of Iran. National Geographical Organization Publication 798p (In Persian)
  7. Bouklia-Hassane R, Yebdri D, Tidjani A (2016) Prospects for a larger integration of the water resources system using WEAP model: A case study of Oran province. Journal of Desalination and Water Treatment 57(13):5971-5980
  8. Conservation of Iranian Wetlands Project (2013) Guide and stylebook to calculate a wetlands water requirements. Golden Publication
  9. Dunbar MJ, Acreman MC, Kirk S (2004) Environmental flow setting in England and wales: strategies for managing abstraction in catchments. Water and Environment Journal 18(1):5-10
  10. Golmohamadi A, Shariati F (2016) Trofic state of Amirkelaieh wetland in Guilan province with TSI index. Journal of Wetland Ecobiology, Islamic Azad University, Ahvaz branch 8(30):63-72 (In Persian)
  11. Hadipour E, Karami M, Abdoli A, Riazi B, Goljani R (2011) A study on Eurasian Otter (Lutra lutra) in amirkelayeh wildlife refuge and international wetland in Guilan Province, Northern Iran. IUCN Otter Specialist Group Bulletin 28(2):84-98
  12. Karami M, Dehdar Dargahi M, Hamzepour M (2012) Habitat suitability index model of Common Otter (Lutra lutra) in prohibited hunting area, Deylaman–Dorfak. Journal of Natural Environmental 65(1):127-137 (In Persian)
  13. King JM, Brown C, Sabet H (2003) A scenario-based holistic approach to envrionmental flow assessments for rivers. River Research and Applications 619-639
  14. King, JM, Tharme RE, Villiers MS (2000) Environmental flow assessments for rivers: Manual for the Building Block Methodology. Water Research Commission Technology Transfer Report No. TT131/00. Pretoria, South Africa
  15. Meng B, Liu J, Bao K, Sun B (2019) Water fluxes of Nenjiang River Basin with ecological network analysis: Conflict and coordination between agricultural development and wetland restoration. Journal of Cleaner Production 213:933-943
  16. Mirzaei R, Karami M, Danehkar A, Abdoli A (2009) Habitat quality assessment for the Eurasian otter on the river Jajrood, Iran. Hystrix 20(2):161-167
  17. Modaberi H, Shokoohi A (2019) Determining Anzali Wetland environmental water requirement using eco-hydrologic methods. Iran-Water Resources Research 15(3):91-104 (In Persian)
  18. Modaberi H, Shokoohi A (2020) Evaluating the effects of reducing environmental water requirement of Anzali Wetland on its ecological services in an IWRM framework. Journal of Ecohydrology 7(2):481-496 (In Persian)
  19. Nasiri Gheidari N, Montazer A, Momeni M (2010) Using analytical hierarchy process and TOPSIS technique to determine the aggregate weight of indicators and performance assessment of irrigation and drainage networks. Iranian Journal of Lrrigation and Drainage 4(2):284-296 (In Persian)
  20. Nikghalb S, Shokoohi A, Singh VP, Yu R (2016) Ecological regime versus minimum environmental flow: Comparison of results for a river in a semi Mediterranean region. Water Resources Management 30(13):4969-4984
  21. Ramsar Convention (2012) Water allocation and management. Ramsar handbooks for the wise use of wetlands. 4th Edition, vol. 10, Ramsar Convention Secretariat, Gland, Switzerland, www.Ramsar.org.
  22. Sajedipour S, Zarei H, Oryan S (2017) Estimation of environmental water requirements via an ecological approach: a case study of Bakhtegan Lake, Iran. Ecological Engineering 100:246-255
  23. Shokoohi A, Amini M (2014) Introducing a new method to determine rivers’ ecological water requirement in comparison with hydrological and hydraulic methods. International Journal of Environmental Science and Technology 11(3):747-756
  24. Sparks RE (1992) Risks of altering the hydrologic regime of large rivers. Pages 119-152 in Cairns J, Niederlehner BR, Orvos DR, eds., Predicting Ecosystem Risk, Vol XX. Advances in Modern Environmental Toxicology, Princeton (NJ): Princeton Scientific Publishing Co.
  25. Tharme RE, King JM (1998) Development of the building block methodology for instream flow assessments, and supporting research on the effects of different magnitude flows on riverine ecosystems. Water Research Commission Report No. 576/1/98
  26. Tharme R E (2003) A global perspective on environmental flow assessment: Emerging trends in the development and application of environmental flow methodologies for rivers. River Research and Applications 19(5–6):397–441
  27. Vafajo Dianati M, Khara H, Bani A, Kasemi R, Saemi M (2013) Indagate biometry and gonado somatic index in male perch (Perca Fluviatilis Linnaeus,1785) in Lahijan Amirkelaieh wetland. Journal of Aniamal Physiology and Development 6(1):29-36 (In Persian)
  28.  Zou Y, Duan X, Xue Z, Mingju E, Sun M, Lu X (2018) Water use conflict between wetland and agriculture. Journal of Environmental Management 224:140–6