تحلیل فراوانی منطقه‌ای سیل در غرب ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 محقق سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

2 دانشکده منابع طبیعی/ دانشگاه صنعتی اصفهان

چکیده

چکیده

در چند دهه اخیر کشور ایران و به ویژه مناطق غربی آن از وقوع انواع سیلاب‌های مخرب رنج برده‌اند. از سوی دیگر ارائه برنامه‌ریزی‌های مدیریتی و طراحی سازه‌های هیدرولیکی برای کاهش سیل (Flood mitigation)، نیازمند اطلاعات از بزرگی سیلاب‌ها به ازای احتمال وقوع مشخص می‌باشد. لذا در پژوهش حاضر سعی شد تا با استفاده از گشتاورهای خطی و روش شاخص سیل، مناطق همگن هیدرولوژیکی و منحنی‌های رشد منطقه‌ای برای حداکثر دبی روزانه در 62 زیرحوضه از حوضه‌های کارون بزرگ و کرخه تعیین شود. علاوه‌بر این اثر سازه‌های هیدرولیکی و خشکسالی بر ماهیت استوکاستیک و ایستایی داده‌ها توسط آزمون‌ روند من-کندال، آزمون تعیین نقطه آغاز تغییرات پتیت و بررسی‌های نموداری مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین بر اساس ناحیه‌بندی و آزمون‌های همگنی، پنج زیرناحیه همگن برای زیرحوضه‌ها مشخص شد. نتایج آزمون نکویی برازش نشان داد که توزیع‌های پارتو تعمیم‌یافته (GPA) برای زیرناحیه‌های اول و دوم، نرمال تعمیم‌یافته (GNO) برای زیرناحیه سوم و لجستیک تعمیم‌یافته (GLO) برای زیرناحیه‌های چهارم و پنجم دارای بهترین برازش هستند. به همین ترتیب دبی متناظر با دوره بازگشت‌های 2، 5، 10، 25، 50، 100، 500 و 1000 سال برای همه زیرحوضه‌ها برآورد گردید. نتایج تحلیل فراوانی منطقه‌ای مشخص کرد که به ازای دوره بازگشت 100 سال، زیرحوضه‌های ناحیه پنجم با میانگین 4060 متر مکعب بر ثانیه دارای بیش‌ترین مقادیر حداکثر دبی‌ روزانه هستند. به همین ترتیب در زیرحوضه‌های زیرناحیه‌های اول تا چهارم میانگین حداکثر دبی‌های روزانه با دوره بازگشت 100 سال به ترتیب 632، 682، 460 و 429 متر مکعب بر ثانیه برآورد گردید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Regional Flood Frequency Analysis in West of Iran

نویسندگان [English]

  • Vahid Chitsaz 1
  • Poria Mohit Esfahani 2
1 Researcher in Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO)
2 Natural Resources Department / Isfahan university of Technology
چکیده [English]

Over recent decades, Iran and especially its western regions have suffered from devastating floods. On the other hand, planning and designing hydraulic structures require information from flood magnitude corresponding to a given occurrence probability. Hence, in this study, we aimed to determine flood homogeneous regions and regional growth curves, using L-moments and flood index method, for annual maximum flow of 62 sub-basins in Great-Karoon and Karkhe basins. Moreover, the impacts of droughts and hydraulic structures on the stationary and stochastic nature of floods were investigated using Mann-Kendall trend test, Pettitt’s change point detection test (CPD) and graphical interpretations. It was found that there are five hydrological homogeneous regions in study area. The goodness of fit tests results showed that the Generalized Pareto (GPA) distribution for the first and second regions, the Generalized Normal (GNO) distribution for the third region and the Generalized Logistic (GPA) distribution for the fourth and fifth regions are the most appropriate regional statistical distributions. Also, maximum daily flows corresponding to 2, 5, 10, 25, 50, 100, 500 and 1000 year return periods were estimated for all study sub-basins. Regional flood frequency analyzes revealed that for 100-year return period the fifth region’s sub-basins, with 4060 m3/s discharge on average, have the highest maximum daily flow. The average 100-year maximum daily flows in the regions I, II, III and IV were estimated around 632, 682, 460 and 429 (m3/s), respectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Trend
  • L-moments
  • Growth Curve
  • Dam