انجمن علوم و مهندسی منابع آب تحقیقات منابع آب ایران 1735-2347 1 3 2005 09 23 Rainfall Temporal Pattern for Khorasan Province, Iran الگوی توزیع زمانی بارش استان خراسان بزرگ 54 64 15168 FA ابوذر حاتمی یزد دانشجوی کارشناسی ارشد / آبیاری و زهکشی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد علی اصغر تقوایی ابریشمی مربی پژوهشی/مرکز تحقیقات کشاورزی خراسان رضوی بیژن قهرمان دانشیار / دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، نویسنده مسئول Journal Article 2004 10 02 Rainfall time pattern has a marked influence on design of dams, urban runoff collection systems, culverts, drainage systems and or determining, flood potential and soil erosion. In this research, data of 18 rainfall autographic stations of Khorasan province of Iran were used to implement the rainfall time pattern. Rainfall depths were extracted for each time interval from rainfall charts and were categorized to four quarters. A ranking method was used to arrive at rainfall time patterns corresponding to time intervals of 1, 3, 6, 9, 12, 18, and 24 hours. After normalizing the rainfall mass curves, every quarter of rainfall was ranked, where rank 1 was given to the highest. The final pattern was derived by averaging the quarter ranks and percentage of rainfalls corresponding to each duration. A contingency table was used to verify the independency of rainfall time patterns by a chi-square test. The results showed that in Khorasan province: a) most of short duration rainfalls are first quartile, b) most long-term rainfalls are second quartile, and c) on overall more than 50% of rainfall amounts for nearly all rainfalls in this arid and semi-arid region occurred in the first half of their period.   تأثیر الگوی توزیع زمانی بارش در طراحی سدهای بزرگ، شبکة جمع آوری رواناب شهری، آبگذرها، زهکش‌ها و پتانسیل سیل‌خیزی و همچنین فرسایش خاک از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این تحقیق، برای تعیین الگوی توزیع زمانی بارش در استان خراسان بزرگ از گراف‌های باران نگاری 18 ایستگاه باران سنجی ثبات استفاده شده‌است. عمق بارش در فواصل زمانی مشخص از گراف‌های باران نگاری به ازای هر پایه زمانی استخراج و بارش به چهار چارک تقسیم شد. با اعمال روش رتبه‌بندی، الگوی توزیع زمانی بارش‌ها در پایه‌های زمانی1، 3، 6، 9، 12، 18 و 24 ساعته به دست آمد. سپس منحنی مقدار بارندگی در مدت زمان وقوع بی بعد شده، درصد بارش در چهار چارک زمانی محاسبه و به هر چارک رتبه‌ای اختصاص داده شد به طوری که بیشترین درصد بارش رتبه 1 گرفت. در نهایت، با میانگین گیری از رتبه‌های دریافتی توسط چارک‌ها و درصد عمق بارش اتفاق افتاده در هر رتبه، ضمن تعیین رتبه شاخص، الگوی نهایی هر تداوم (پایه زمانی) مشخص گردید. برای تعیین میزان دقت الگوهای به دست آمده و ارزیابی آماری آنها بعد از تشکیل جدول توافقی از آزمون کای اسکوئر استفاده شد. نتایج این بررسی نشان می‌دهد که در استان خراسان بزرگ : الف ) در اغلب بارش‌های کوتاه مدت، شدت بارندگی در 25% اول بارش حداکثر می‌باشد، ب) در بارش‌های بلند مدت بیشترین عمق بارش در 25% دوم به وقوع می‌پیوندد ج) به طور کلی در استان‌های خراسان که از نظر اقلیمی خشک و نیمه خشک می‌باشند، در نیمه اول بارندگی بیش از 50 درصد بارش اتفاق می‌افتد. https://www.iwrr.ir/article_15168_a25067c6d17ee06552ad5e147ae25c49.pdf