انجمن علوم و مهندسی منابع آب تحقیقات منابع آب ایران 1735-2347 22 1 2026 05 22 Assessing the Data-Driven Governance Gap in Agricultural Water Management in Iran Using the OECD OURdata Index Framework ارزیابی شکاف حکمرانی داده‌محور در مدیریت آب کشاورزی ایران با رویکرد شاخص OURdata 235453 10.22034/iwrr.2025.539970.2935 FA حسین دهقانی سانیج موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، البرز. فرشته بتوخته دانش آموخته دکتری، گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مازندران، ایران Journal Article 2025 08 07 As water scarcity has emerged as a strategic challenge in Iran’s agricultural sector, the implementation of data-driven governance can play a key role in enhancing productivity and enabling informed decision-making. This study aims to identify the gaps, challenges, and solutions for implementing data-driven governance in Iran’s agricultural water management. Using the OECD OURdata Index framework, a structured questionnaire was designed around three dimensions—access, usable data, and government support for value creation—and responses from 55 national water and agriculture experts and policymakers were collected and analyzed. The findings indicate that the current state of data governance in Iran falls short of desired standards, revealing gaps such as the absence of a clear legal framework, inter-organizational misalignment, weak integration of information systems, and limited stakeholder participation in data-related processes. In response to these challenges, a set of structural, technological, and institutional solutions was proposed, including the design of a national open data system, development of cloud-based infrastructures, formulation of transparent open data regulations, and institutionalization of a data-driven culture within executive organizations. By providing a systematic overview of existing barriers and corrective pathways, this study serves as an initial step toward developing a roadmap for data-driven governance and enhancing the resilience of Iran’s agricultural water management system. در شرایطی که بحران آب به یکی از چالش‌های راهبردی ایران در بخش کشاورزی تبدیل شده، استقرار حکمرانی داده‌محور می‌تواند نقش کلیدی در ارتقای بهره‌وری و تصمیم‌گیری آگاهانه ایفا کند. این پژوهش با هدف شناسایی شکاف‌ها، چالش‌ها و راهکارهای پیاده‌سازی حکمرانی داده‌محور در مدیریت آب کشاورزی ایران انجام شده است. با بهره‌گیری از چارچوب شاخص OURdata سازمان OECD و طراحی پرسشنامه‌ای ساختاریافته در سه بُعد دسترسی، داده‌های قابل استفاده و حمایت دولت از بازآفرینی ارزش، نظر 55 کارشناس و سیاست‌گذار ملی در حوزه آب و کشاورزی گردآوری و تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد که وضعیت کنونی حکمرانی داده در ایران با استانداردهای مطلوب فاصله دارد و شکاف‌هایی نظیر نبود چارچوب قانونی مشخص، وجود ناهماهنگی بین‌سازمانی، ضعف در یکپارچه‌سازی سامانه‌های اطلاعاتی، و مشارکت محدود ذی‌نفعان در فرآیندهای داده‌ای به‌چشم می‌خورد. در پاسخ به این چالش‌ها، مجموعه‌ای از راهکارهای ساختاری، فناورانه و نهادی پیشنهاد شد؛ از جمله طراحی سامانه ملی داده باز، توسعه زیرساخت‌های ابری، تدوین مقررات شفاف برای داده‌باز، و نهادینه‌سازی فرهنگ داده‌محور در سازمان‌های اجرایی. این پژوهش با ارائه تصویری نظام‌مند از موانع موجود و مسیرهای اصلاحی، می‌تواند به‌عنوان گام اولیه‌ای در تدوین نقشه راه حکمرانی داده‌محور و تقویت تاب‌آوری نظام مدیریت آب کشاورزی در ایران مورد استفاده سیاست‌گذاران قرار گیرد.