انجمن علوم و مهندسی منابع آب تحقیقات منابع آب ایران 1735-2347 22 2 2026 08 23 Economic valuation of water for selected crops in the comprehensive cropping pattern plan in Dehloran County ارزش‌گذاری اقتصادی آب محصولات زراعی منتخب در طرح جامع الگوی کشت در شهرستان دهلران 242065 10.22034/iwrr.2026.550086.2959 FA اسحاق قاسمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایلام، ایران 0009-0008-5063-8068 علی نجفی فر دانشیار بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ایلام، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، 0000-0003-2594-3526 Journal Article 2025 09 29 Efficient use of water resources is one of the main goals of the National Cropping Pattern Plan. For this reason, estimating the economic value of water for the crops listed in the plan is important for improving water pricing policies in agriculture. In this study, field data were collected through interviews with 100 farmers in the region, using stratified sampling, during the 2023–2024 farming year. The economic value of water was calculated for wheat, canola, barley, watermelon, and potatoes using parametric methods and production functions, including linear, translog, and transcendental functions. Based on econometric tests and classical assumptions, the translog production function was identified as the most suitable. The results showed that the economic value of water for each crop was 26,799, 44,525, 21,926, 39,461, and 40,756 rials, respectively. These values are significantly higher than the current water fees paid by farmers in Dehloran. The findings highlight the need to reform agricultural water pricing policies. This includes gradually increasing the water fees paid by farmers so that the price of water comes closer to its true economic value, thereby strengthening the cropping pattern plan and promoting more efficient use of water in agriculture. استفاده بهینه از منابع آب به‌عنوان یکی از اهداف مهم طرح جامع الگوی کشت، به ارزش‌گذاری اقتصادی آبِ محصولات مندرج در طرح جامع الگوی کشت در جهت اصلاح سیاست‌های قیمت‌گذاری در حوزه منابع آب در بخش کشاورزی اهمیت ویژه‌ای می‌بخشد. در این مطالعه، با بهره‌گیری از داده‌های میدانی جمع‌آوری‌شده از طریق مصاحبه با 100 کشاورز منطقه در قالب نمونه‌گیری طبقه‌بندی‌شده در سال زراعی ۱۴۰۳–۱۴۰۲، ارزش اقتصادی آب برای محصولات گندم، کلزا، جو، هندوانه و سیب‌زمینی با استفاده از روش‌های پارامتری و توابع تولید شامل توابع تولید خطی، ترانسلوگ و ترنسدنتال، محاسبه شد. باتوجه‌به آزمون‌های اقتصادسنجی و آزمون فروض کلاسیک تابع تولید ترانسلوگ به‌عنوان تابع برتر شناخته شد. نتایج نشان داد ارزش اقتصادی آب برای هرکدام از محصولات مذکور به ترتیب 26799، 44525، 21926، 39461 و 40756 ریال است که نسبت به آب‌بهای پرداختی توسط کشاورزان در شهرستان دهلران اختلاف محسوس و قابل‌توجهی دارد. نتایج به‌دست‌آمده، لزوم اصلاح سیاست‌های قیمت‌گذاری در حوزه منابع آب در بخش کشاورزی شامل افزایش تدریجی آب‌بهای پرداختی توسط کشاورزان و نزدیک‌شدن قیمت آب به ارزش اقتصادی آن به‌منظور تقویت طرح جامع الگوی کشت و استفاده بهینه از آب در بخش کشاورزی را نشان می‌دهد.