انجمن علوم و مهندسی منابع آب تحقیقات منابع آب ایران 1735-2347 13 1 2017 05 22 Development of Integrated Multi-Objective Strategy for Reallocation of Water Resources in Agriculture Systems; Case Study: Zarinehrood Basin توسعه رویکرد چندهدفه تلفیقی جهت بازتخصیص بهینه منابع آب در سیستم‌های کشاورزی، مطالعه موردی: حوضه آبریز زرینه‌رود 38 52 34119 FA محمد ابراهیم بنی حبیب دانشیار/ گروه مهندسی آبیاری زهکشی. دانشگاه تهران. پردیس ابوریحان محمود محمد رضاپور طبری استادیار/ گروه مهندسی عمران. دانشکده فنی. دانشگاه شهرکرد 0000-0002-4837-5026 محسن محمد رضاپور طبری دانشجوی کارشناسی ارشد منابع آب/ دانشگاه تهران. پردیس ابوریحان Journal Article 2016 08 15 Population growth causes an increase in different sectors water use. This increase requires new strategies for optimal water resources management. In this research, a three objective model was developed for maximization of economic benefit, maximization of reliable water supply and minimization of water withdraw from aquifers. In proposed model, aquifer and reservoir were considered as elements of water resources. Based on allocated water, water requirements, maximum yield of each product, production function were defined and economic benefits of regions in study area were determined. Using NSGA-II algorithm, Pareto trade-off curves for objective with various scenarios of cropping, economic benefit functions in Zarinehrood basin were derived. Since the points on trade-off curve cannot fully satisfy three objectives, optimal point was selected using Borda aggregation method and integration of five multicriteria decision models’ results. Result of comparison between current and optimal allocation demonstrates that we gained 42.5% water save by applying proposed model. In addition, comparison of current and optimal economic benefit showed that the benefit increased from 1,137,730 billion IRR to 1,285,971 billion IRR (13% increase). The result of this research can be used in other basins for decreasing in agricultural water use from water resources and increasing farmers’ income by optimal cropping pattern. افزایش جمعیت منجر به افزایش نیازهای آبی در بخش‌های مختلف شده است. این شرایط نیازمند اعمال راهکارهایی جهت مدیریت بهینه آب می‌باشد. در این تحقیق، مدل سه هدفه‌ایی جهت حداکثر نمودن سود اقتصادی، حداکثرسازی تأمین مطمئن نیازها آبی و حداقل‌سازی برداشت از آبخوان پنج بازه مطالعاتی حوضه زرینه‌رود تدوین گردید. در مدل پیشنهادی، آبخوان‌های تکاب، سقز، میاندوآب و صائین‌قلعه و مخزن سد زرینه‌رود به عنوان مؤلفه‌های سیستم منابع آب لحاظ گردید. بر مبنای آب تخصیصی، نیاز آبی و حداکثر عملکرد محصولات، تابع تولید تعریف و با توجه به سطح زیرکشت، منافع اقتصادی پنج بازه محاسبه شد. با استفاده از الگوریتم NSGA-II، منحنی تبادل بهینه بین اهداف که بیانگر سناریوهای مختلف کشت و تخصیص منابع آب می‌باشند، استخراج شد. از آنجا که نقاط واقع بر منحنی تبادل نمی‌تواند به طور همزمان هر سه هدف مورد اشاره را ارضا نماید، نقطه بهینه با استفاده از روش گزینش اجتماعی بردا و ترکیب روش‌های تصمیم‌گیری انتخاب گردید. مقایسه نتایج بین وضعیت تخصیص تحت شرایط موجود و بهینه نشان می‌دهد که می‌توان با اعمال مدل پیشنهادی، بطور متوسط به میزان 5/42 درصد در برداشت از منابع آب صرفه‌جویی نمود. همچنین مقایسه منافع اقتصادی حاصل از شرایط بهینه و موجود نشان می‌دهد که با اجرای سناریوی پیشنهادی می‌توان با افزایش 13 درصدی، منفعت کشاورزی را از 1137730 به 1285971 میلیارد ریال بهبود داد. نتایج این تحقیق می‌تواند در سایر حوضه‌های آبریز، جهت کاهش مصرف آب کشاورزی از منابع آب و افزایش در آمد کشاورزان از طریق بهینه‌سازی الگوی کشت مورد استفاده قرار گیرد. https://www.iwrr.ir/article_34119_3926f109da8ae7c7e2f25ef5c9de4306.pdf