انجمن علوم و مهندسی منابع آب تحقیقات منابع آب ایران 1735-2347 13 2 2017 08 23 Assessing the water governance system for groundwater conservation in Iran ارزیابی سیستم حکمرانی آب در فرایند حفاظت از منابع آب زیرزمینی ایران 32 55 41726 FA سید جلال الدین میرنظامی دانشجوی دکتری مهندسی/ منابع آب، دانشگاه تربیت ‌مدرس، تهران. علی باقری استادیار /گروه مهندسی منابع آب، دانشگاه تربیت مدرس، تهران 0000-0003-4518-6884 Journal Article 2016 05 25 With no doubt, conservation of groundwater resources is a contested process which demands for getting involved with social and political dimensions, rather than a single technical action. Thus, desirable state of the water governance can facilitate implementation of the groundwater conservation process, because governance system implies for a regulating structure of management processes such as water resource conservation. Therefore, presenting a framework for the assessment of that process based on the Contextual Interaction Theory, the present paper aims to analyze and discuss the structural causes of failure in the groundwater conservation policies in Iran. In the framework, we are going to assess five elements of a governance system, i.e. scales and levels, actors and networks, problem perspectives and goal ambitions, strategies and instruments, and finally the resources (financial, human, …), from the perspective of two general criteria of extent and coherence. The assessment results show that not only the governance system suffers from the lack of comprehensiveness and development (extent) in all of the five governance elements, but also the relatedness and coordination (coherence) of the all elements are in poor conditions. This situation indicates that the current system of water governance has a poor capacity for supporting implementation of the conservation policies; therefore, the main target for enhancing sustainability in the groundwater resources should shift towards amendment and improvement of the water governance structure. بدون شک، حفاظت از منابع آب زیرزمینی فرایندی است پرتنش، و بیشتر از آنکه یک اقدام فنی به حساب بیاید، نیازمند درگیر شدن با ابعاد اجتماعی و سیاسی است. به همین دلیل، وضعیت مطلوب حکمرانی آب می‌تواند فراهم بودن شرایط برای موفقیت در اجرای فرایند حفاظت از منابع آب زیرزمینی را رقم زند، زیرا سیستم حکمرانی بیانگر ساختار تنظیم‌کننده فرایندهای مدیریتی همچون حفاظت از منابع آب است. به همین منظور در این مقاله سعی گردید تا با بهره‌گیری از تئوری تعاملات بسترمند (Contextual Interaction Theory) چارچوبی برای ارزیابی حکمرانی برای این فرایند ارائه شود و علل و عوامل ساختاری شکست سیاست حفاظت از منابع آب زیرزمینی در کشور به روش کیفی مورد تحلیل و بحث قرار گیرد. در این چارچوب، به ارزیابی پنج مؤلفه سیستم حکمرانی، یعنی سطوح و مقیاسها، بازیگران و شبکه‌ها، نگرش به مسأله و اهداف غایی، استراتژی‌ها و ابزار، و نهایتاً منابع (مالی، انسانی و ...)، از منظر دو معیار کلی گستره و انسجام خواهیم پرداخت. نتایج ارزیابی نشان می‌دهد که نه تنها سیستم حکمرانی از عدم جامعیت و توسعه‌یافتگی (گستره) در تمامی مؤلفه‌های پنج‌گانه حکمرانی رنج می‌برد، بلکه از منظر هم‌بستگی و هماهنگی (انسجام) نیز در تمام پنج مؤلفه شرایط نامطلوبی برقرار است. این وضعیت بدین مفهوم است که حکمرانی فعلی آب برای حمایت از اجرایی شدن سیاست حفاظت، ظرفیت مناسبی ندارد و در نتیجه هدف‌گیری اصلی برای تقویت پایداری در منابع آب زیرزمینی باید اصلاح و بهبود ساختار حکمرانی باشد. https://www.iwrr.ir/article_41726_bd3cd01c42224fff838a74ccf727e1c7.pdf