افزایش توأمان رفاه کشاورزان و بهره‌وری توزیع آب، با احتساب قیمت تمام شده آب مطالعه موردی: شبکه آبیاری دشت قزوین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم و مهندسی آب، دانشگاه بین المللی امام خمینی

2 علوم و مهندسی آب،دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی،دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)،قزوین،ایران

چکیده

سد طالقان تأمین کننده اصلی آب مورد نیاز بخش کشاورزی دشت قزوین است که در سال‌های اخیر به دلایل مختلف نظیر تغییر اقلیم و افزایش جمعیت مقدار آب تخصیص یافته کاهش یافته است. عدم تغییر الگوی کشت و توزیع آب متناسب یا آب تخصیص یافته از یک سو و از سوی دیگر قیمت پایین آب سبب استفاده نادرست از آب در شبکه آبیاری دشت قزوین شده است. در این پژوهش در ابتدا به برآورد قیمت تمام شده آب با استفاده از روابط اقتصاد مهندسی و تأثیر آن بر درآمد کشاورزان در شبکه آبیاری دشت قزوین پرداخته شد و سپس به بهینه‌سازی الگوی کشت و توزیع آب در صورت عرضه آب به قیمت هزینه تمام شده آن با در نظر گرفتن رفاه کشاورزان پرداخته شد. برای بهینه‌سازی از الگوریتم ژنتیک و برای بررسی بهره‌وری آب از دو شاخص CPD و NBPD بهره گرفته شد. قیمت هر متر مکعب آب بر اساس هزینه‌های تمام شده در شبکه آبیاری دشت قزوین 8595 ریال برآورد شد. نتایج نشان داد عرضه آب با قیمت 8595 ریال در شرایط فعلی، باعث کاهش رفاه کشاورزان می‌شود. در حالی که با بهینه‌سازی الگوی کشت و توزیع آب علاوه بر تأمین رفاه کشاورزان مقدار تقاضای آب به میزان قابل توجهی کاهش می‌یابد و متوسط شاخص NBPD و CPD به ترتیب 771 و 640 درصد نسبت به وضعیت فعلی افزایش می‌یابد؛ بنابراین افزایش قیمت آب بدون بهینه‌سازی الگوی کشت و توزیع آب در شبکه آبیاری دشت قزوین نمی‌تواند راهکار مناسبی برای مدیریت منابع آب باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Simultaneously Increasing Farmers' Welfare and Water Distribution Efficiency, Taking into Account the Cost of Water Case Study: Qazvin Plain Irrigation Network

نویسندگان [English]

  • hamed mazandarani zadeh 1
  • Seyed Marzieh Hosseini 2
1 Associate professor, Water science and eng. group, IKIU,
2 Water Science and Engineering, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran
چکیده [English]

Taleghan Dam is the main supplier of water needed by the agricultural sector of Qazvin Plain, which has decreased in recent years due to various reasons such as climate change and population growth. The lack of change in the pattern of cultivation and distribution of proportionate water or allocated water on the one hand and the low price of water, In this research, at first, estimation of the cost price of water was done using engineering economics relationships and its effect on the income of farmers in the Qazvin plain irrigation network, and then optimization of the cultivation and water distribution pattern in case of water supply at the cost price. It was paid considering the welfare of the farmers. The price of each cubic meter of water was estimated at 8,595 rials based on the costs incurred in the Qazvin Plain irrigation network. The results showed that the supply of water at the price of 8595 Rials in the current conditions reduces the welfare of farmers. While by optimizing the pattern of cultivation and water distribution, in addition to ensuring the well-being of farmers, the amount of water demand will decrease significantly and the average NBPD and CPD index will increase by 771 and 640%, respectively, compared to the current situation; Therefore, increasing the price of water without optimizing the pattern of cultivation and water distribution in the Qazvin Plain irrigation network cannot be a suitable solution for managing water resources.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Water pricing
  • Water resources
  • Re-allocation
  • Selling prices

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 27 مهر 1402
  • تاریخ دریافت: 31 تیر 1402
  • تاریخ بازنگری: 19 مهر 1402
  • تاریخ پذیرش: 27 مهر 1402